BERA Testi – Eşitmə Sağlamlığında Faydaları və Tətbiq Sahələri

BERA  testi nədir?

BERA testi — “Beyin kötüyü eşitmə cavabları audiometriyası” (ingiliscə: Brainstem Evoked Response Audiometry) ifadəsinin qısaltmasıdır.

Bu test eşitmə sisteminin qulaqdan başlayaraq beyin kötüyünə qədər olan hissəsinin işləməsini qiymətləndirir. Test zamanı eşitmə siniri və beyin kötüyündə yaranan nevroloji reaksiyalar ölçülür. Xüsusilə yeni doğulmuş körpələrdə və eşitmə zəifliyi şübhəsi olan uşaqlarda geniş şəkildə istifadə olunur. Eyni zamanda böyüklərdə də eşitmə siniri və beyin kötüyü fəaliyyətini yoxlamaq üçün tətbiq edilir.

Bera testi necə tətbiq olunur?

1. Hazırlıq mərhələsi

            •Xəstənin rahatlaşdırılması: Test öncəsi şəxs rahat vəziyyətdə oturdulur və ya uzanır. Körpələrdə bu test adətən yuxuda keçirilir ki, hərəkətsiz olsunlar.

            • Dərinin təmizlənməsi: Elektrodların düzgün işləməsi üçün yerləşdiriləcəyi nahiyələr təmizlənir.

2. Elektrodların yerləşdirilməsi

            • Elektrod mövqeləri: Kiçik elektrodlar baş dərisinə və qulaq arxasına yerləşdirilir. Adətən alın, hər iki qulaq arxası və neytral bir nöqtəyə (məsələn, alın nahiyəsi) 3-4 elektrod yapışdırılır.

            • Elektrodların sabitlənməsi: Xüsusi yapışdırıcı və ya lentlərlə elektrodların yerində qalması təmin edilir.

3. Səs siqnallarının verilməsi

            • Qulaqcıqların taxılması: Test zamanı qulaqlara qulaqcıq taxılır və buradan müxtəlif tezliklərdə səs siqnalları  verilir.

            • Səsin ötürülməsi: Bu siqnallar eşitmə siniri və beyin kötüyünü stimullaşdırır.

4. Nəticələrin toplanması

            • Elektrik reaksiyaların qeydiyyatı: Elektrodlar vasitəsilə beyin kötüyündə yaranan neyro-elektrik reaksiyalar qeyd olunur. Bu reaksiyalar beyin dalğaları şəklində qrafik halında əks etdirilir.

            • Qeyd müddəti: Adətən hər qulaq üçün ayrı-ayrılıqda 15-20 dəqiqə çəkir. Bütün testin ümumi müddəti 30 dəqiqə ilə 1 saat arasında dəyişir.

5. Nəticələrin analizi

            • Qrafiklərin təhlili: Qeyd olunan dalğalar eşitmə yollarında sinir impulslarının necə ötürüldüyünü göstərir.

            • Mütəxəssis dəyərləndirməsi: Audioloq və ya nevroloq bu dalğaların zamanlaması və gücünü analiz edərək eşitmə yollarında hər hansı problem olub-olmadığını müəyyən edir.

Nəticə və qiymətləndirmə

            • Hesabat hazırlanması: Test nəticələri həkim tərəfindən analiz edilərək yazılı hesabat hazırlanır. Bu hesabatda eşitmə zəifliyinin olub-olmaması, eşitmə siniri və beyin kötüyü funksionallığı barədə məlumat verilir.

            • Müalicə və izləmə: Əgər eşitmə zəifliyi və ya nevroloji problem aşkarlanarsa, uyğun müalicə və təqib planı hazırlanır. Vaxtında aşkarlanmış hallarda qulaq aparatı və ya  eşitmə cihazları ilə uşaq normal inkişaf yoluna yönləndirilə bilər.

Bera testinin üstünlükləri nələrdir?

            • Erkən diaqnostika: Xüsusilə körpələrdə eşitmə zəifliyinin erkən aşkar olunmasında çox effektivdir. Beləliklə, erkən müdaxilə ilə uşağın danışıq inkişafı dəstəklənə bilər.

            • Etibarlılıq: Test obyektiv nəticələr verir və eşitmə yollarındakı problemləri dəqiq müəyyən etməyə kömək edir.

            • Rahat tətbiq: Qısa müddət ərzində tamamlanır və uşağa və ya böyüyə narahatlıq vermir.

BERA testi hansı hallarda tətbiq olunur?

            • Yenidoğulmuş eşitmə müayinəsi: Doğuşdan sonra eşitmə zəifliyi ehtimalı olan körpələrə tətbiq edilir.

            • Gecikmiş danışıq halları: Uşaqlarda nitq və dil inkişafında gecikmə müşahidə olunursa, test tövsiyə olunur.

            • Nevroloji qiymətləndirmə: Böyüklərdə eşitmə siniri və beyin kötüyü funksiyasını qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.

Bera testi kimlərə edilir?

            • Yeni doğulan körpələrə: Doğumdan bir neçə gün sonra aparılan rutin eşitmə testləri çərçivəsində.

            • Uşaqlara: Əgər uşaqda danışıqda gerilik və ya eşitmə zəifliyi şübhəsi varsa.

            • Böyüklərə: Başgicəllənmə, qulaqda cingiltı və ya eşitmə zəifliyi kimi əlamətləri olan şəxslərə.

            • Nevroloji xəstələrə: Eşitmə siniri və beyin kötüyü funksiyalarının dəyərləndirilməsinə ehtiyac olduqda.

BERA eşitmə testi neçə dəqiqə çəkir?

Test adətən 30 dəqiqə ilə 1 saat arasında aparılır. Müddət şəxsin yaşı və test zamanı əməkdaşlıq edə bilmə qabiliyyətinə görə dəyişə bilər. Körpələrdə test adətən yuxu zamanı aparıldığından daha rahat və sürətli olur.

Doktor Aygün Əliyeva