Səbəbləri, Simptomları və Müalicə Üsulları

Otoskleroz Xəstəliyi Nədir?

Otoskleroz xəstəliyi orta və daxili qulaqda sümük toxumasının qeyri-normal şəkildə sərtləşməsini və anormal sümük böyüməsini əks etdirən patologiyadır. “Otoskleroz” sözünün mənası yunanca “oto” qulaq, “skleroz” sərtləşmə deməkdir.

Otosklerozun Patofiziologiyası və Səbəbləri

Otoskleroz orta qulaqda yerləşən stapes (üzəngə sümüyü) adlı eşitmə sümüyünün anormal şəkildə sərtləşməsi və hərəkətsizləşməsi ilə xarakterizə olunan, konduktiv tip eşitmə zəifliyinə səbəb olan xəstəlikdir.

Otosklerozun Yaranma Risk Faktorları

Otosklerozun dəqiq səbəbi məlum olmasa da, virus infeksiyaları (qızılca virusu), genetik meyillilik, hormonal faktorlar (qadınlarda), yaş faktoru (20-40 yaş) və autoimmun proseslər bu pozuntunun inkişafında yer alır.

Otoskleroz Xəstəliyinin Simptomları və Diaqnostikası

Otosklerozun iki əsas simptomu eşitmə zəifliyi və qulaqlarda cingiltidir (tinnitus). Xəstələr adətən bir və ya hər iki qulaqda eşitmə zəifliyi yaşayırlar. Eşitmə zəifliyi yavaş-yavaş inkişaf edir və əvvəlcə xəstə yalnız alçaq, yumşaq səsləri (pıçıltı kimi) eşitmədiyini fərq edir və zamanla eşitmə zəifliyi xronikləşir. Otoskleroz xəstələrində nadir hallarda baş gicəllənməsi müşahidə edilir.

Otosklerozda Eşitmə Zəifliyi və Tinnitus

Klinik simptomlar, audiometriya, timpanometriya və refleks testləri, KT (kompüter tomoqrafiya) görüntüləmə (lazım olduqda) müayinələri diaqnozun qoyulmasında köməklik edir.

Audiometriya, Timpanometriya və KT Müayinələrinin Rolu

Saf səs audiometriya testində hava keçiriciliyi eşitmə hədləri aşağı frekanslarda azalır. Akustik immitansmetrik qiymətləndirmədə orta qulaq təzyiqi normal hədlər daxilində əldə edilir, lakin aşağı amplituda tipli timpanoqrammada orta qulaq təzyiqi Tip As müşahidə edilir. Xəstəliyin irəlilədiyi hallarda akustik refleks əldə edilə bilməz.

Otoskleroz Xəstəliyinin Müalicəsi

Otosklerozun sağalmasını təmin edən xüsusi dərman müalicəsi mövcud deyildir. Otosklerozun müalicə üsulları aşağıdakılardır:

Stapedotomiya və Stapedektomiya Əməliyyatı

1. Cərrahi müalicə

Stapedektomiya – otosklerozda əsas və ilkin müalicə üsulu kimi stapedotomiya əməliyyatı aparılır. Bu cərrahi əməliyyatlarla hərəkətsiz stapes (üzəngi) sümüyü kəsilir və ya kiçik deşik açılır, yerinə protez piston yerləşdirilir.

Otosklerozda Eşitmə Cihazlarının Rolu

2. Eşitmə cihazları

Stapedektomiya üçün hazır olmayan, yaşı, sağlamlıq durumu və ya qərarsızlıq səbəbilə əməliyyatı gecikdirən xəstələrə eşitmə qabiliyyətini və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün eşitmə cihazı praktik bir alternativdir. Xəstəliyin dərəcəsindən asılı olaraq, qulaq içi eşitmə cihazı və ya qulaq arxası eşitmə cihazı ilə yüksək keyfiyyətli eşitmə təmin edilə bilər.

Dietik Müalicə və Həyat Tərzi Dəyişiklikləri

3. Dietik müalicə

Başgicəllənmə olan otoskleroz xəstələrinə 6 ay müddətində duzsuz və ya az duzlu pəhriz, bol su və maye qəbulu, antioksidant və vitaminlərlə zəngin qida qəbulu, vazodilatator və sidikqovucu müalicə məsləhətdir. Bu növ müalicə metodu daxili qulaqdakı maye təzyiqini stabilləşdirməyə, başgicəllənməni azaltmağa və ümumilikdə qulaq sağlamlığını dəstəkləməyə yönəlmişdir. Həmçinin bu müalicə metodunu izlədikdən sonra Menyer xəstəliyində olduğu kimi stapedektomiya edilməsinin uyğun olub-olmayacağı düşünülür.

Otosklerozda Eşitmə Cihazının Faydaları

Otoskleroz Xəstələri Üçün Tövsiyə Edilən Addımlar

Eşitmə cihazı – eşitmə qabiliyyəti zəif olan insanlara, otoskleroz kimi stapedial fiksasiya halları ilə bağlı eşitmə zəifliyi olan xəstələrə ətraf səsləri daha aydın və güclü eşitmək imkanı verən, kiçik ölçülü və əvəzolunmaz bir reabilitasiya vasitəsidir.

Bu səbəbdən, mütəxəssislər pasiyentlərə eşitmə mərkəzlərinə müraciət etməyi və eşitmə cihazlarının istifadəsini tövsiyə edirlər. Müasir eşitmə cihazları eşitmə qabiliyyətini artırmaqla yanaşı, həyat keyfiyyətini yüksəldir və gündəlik ünsiyyətdə rahatlıq təmin edir.

Əlavə olaraq, eşitmə cihazları haqqında ətraflı məlumat almaq və uyğun model seçmək üçün bizim mütəxəssislərimizə müraciət edə bilərsiniz. Otoskleroz xəstəliyi az rast gəlinən bir vəziyyət olsa da, düzgün diaqnoz, pəhriz, stresin idarə olunması və eşitmə cihazlarının dəstəyi ilə simptomları minimuma endirmək mümkündür.

Audioloq Məhəmməd Musayev