Ototoksik dərmanlar

Yazıçı

8 Sentyabr 2026

On 17 Yanvar 2026

Ototoksik dərmanlar eşitmə zəifliyinə səbəb ola bilər. Bəzi dərmanlar — antimalyariya preparatları və bəzi antidepressantlar da daxil olmaqla — həyati vacib hallarda təyin olunsa da, ototoksik təsirləri nəzərə alınmadan istifadə edildikdə daxili qulaqda geri dönməz zədələnmələrə səbəb ola bilər.

Kimlər Risk Altındadır?

Ototoksik dərmanların mənfi təsir riski bütün insanlarda eyni deyil. Aşağıdakı qruplarda risk xüsusilə yüksəkdir:

Yüksək risk qrupları

Əvvəldən eşitmə zəifliyi olan şəxslər
60 yaşdan yuxarı yaşlılar
Böyrək funksiyasında pozğunluğu olan pasiyentlər
Bir neçə ototoksik dərmanı eyni vaxtda qəbul edənlər
Uşaqlar — inkişafda olan eşitmə sistemi daha həssasdır

Əlamətlərə Necə Diqqət Etməli?

Ototoksik təsirin ilk əlamətləri çox vaxt yavaş inkişaf edir — pasiyentlər bunu uzun müddət fərq etməyə bilər. Bu səbəbdən dərman qəbulu zamanı eşitmədəki hər hansı dəyişikliyə xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Ən çox görülən simptomlar

Eşitmə zəifliyi — xüsusilə yüksək tezlikli səsləri eşitmədə çətinlik
Tinnitus — qulaqda cingilti və ya uğultu
Başgicəllənmə və vertiqo — müvazinət pozğunluğu, yerimədə narahatlıq

“Ototoksik təsirin ilk əlamətləri yavaş inkişaf edir — pasiyentlər bunu uzun müddət fərq etməyə bilər. Erkən aşkarlama üçün audiometriya testi vacibdir.”

Eşitmə Testləri və Profilaktika

Ototoksik dərmanların istifadəsindən əvvəl və istifadə müddətində audiometriya və digər eşitmə testləri aparılmalıdır. Bu testlər ototoksik təsiri erkən mərhələdə aşkarlamaq və lazım gəldikdə müalicəyə müdaxilə etmək üçün vacibdir.

Tinnitus və qulaqda küy haqqında ətraflı məlumat almaq üçün bu blogumuzu oxuya bilərsiniz. Eşitmə zəifliyinin digər risk faktorları haqqında da blogumuzu nəzərdən keçirin.

Ototoksik Dərmanlardan Qorunmaq Üçün 5 Vacib Tövsiyə

1
Həkimlə məsləhətləşmədən dərman qəbul etməyin
Eşitmə zəifliyiniz varsa və ya risk qrupundasınızsa, hər yeni dərman barədə həkiminizə məlumat verin.
2
Dərman qəbulundan əvvəl eşitmə testi aparın
Xüsusilə uzunmüddətli müalicə planı varsa, başlanğıc audiometriya testi şərtdir.
3
Müalicə zamanı dəyişiklik hiss edirsinizsə gözləməyin
Tinnitus, uğultu, başgicəllənmə və ya səsləri zəif eşitmək kimi simptomlar dərhal qiymətləndirilməlidir.
4
Ototoksik dərmanları minimum dozada istifadə edin
Həkimin təyin etdiyi doza və müddətə ciddi şəkildə əməl etmək riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
5
Eşitmə zəifliyi inkişaf edibsə vaxt itirmədən müraciət edin
Müasir eşitmə cihazları eşitmə qabiliyyətini tamamilə əvəz etməsə də, ünsiyyət və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Eşitmənizi yoxlatdırın

Ototoksik dərman qəbul edirsinizsə — audiometriya testi ilə eşitmə vəziyyətinizi nəzarətdə saxlayın.

Randevu alın Instagram

Tez-tez Verilən Suallar

Ototoksik dərman nədir?+

Ototoksik dərmanlar daxili qulaq hüceyrələrinə zərər verə bilən preparatlardır. Bəzi antibiotiklər, antimalyariya dərmanları, xemoterapi preparatları və bəzi antidepressantlar bu qrupa aiddir.

Ototoksik dərmanların eşitməyə təsiri geri dönərmi?+

Bəzi hallarda dərman dayandırıldıqdan sonra eşitmə bərpa ola bilər. Lakin daxili qulaqda yaranan zədələnmə geri dönməz ola bilər. Buna görə erkən aşkarlama və müdaxilə çox vacibdir.

Ototoksik dərman qəbul edərkən nə etməli?+

Dərman qəbulundan əvvəl audiometriya testi etdirin. Müalicə zamanı tinnitus, başgicəllənmə və ya eşitmə zəifliyi yaranarsa dərhal həkiminizə məlumat verin. Özbaşına dərmanı dayandırmayın.

Eşitmə zəifliyi qalıcı olarsa nə etməli?+

Dərman dayandırıldıqdan sonra eşitmə zəifliyi qalırsa, audiometriya testi ilə vəziyyətin dəqiq qiymətləndirilməsi lazımdır. Eşitmə cihazı istifadəsi bu hallarda ünsiyyəti və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Uşaqlar ototoksik dərmanlara qarşı daha həssasdırmı?+

Bəli. Uşaqlarda eşitmə sistemi hələ inkişaf mərhələsindədir — ototoksik dərmanların mənfi təsiri daha güclü ola bilər. Uşaqlara bu dərmanlar təyin edilərkən xüsusi diqqət və mütəmadi eşitmə monitorinqi vacibdir.

Nəticə

Ototoksik dərmanlar bəzən həyati vacib müalicənin bir hissəsidir. Lakin bu preparatların eşitməyə potensial təsiri nəzərə alınmadan istifadə edildikdə geri dönməz nəticələr yarana bilər.

Risk qrupunda olan şəxslər — əvvəldən eşitmə zəifliyi olanlar, yaşlılar, böyrək problemi olanlar və uşaqlar — xüsusilə diqqətli olmalıdır. Audiometriya testi həm dərman qəbulundan əvvəl, həm də müalicə zamanı aparılmalıdır.

Unutmayın: eşitmədə hər hansı dəyişiklik hiss edirsinizsə — gözləməyin, dərhal mütəxəssisə müraciət edin.